علامه طباطبایی
پنج شنبه - 2017 نوامبر 23 - 5 ربيع الاول 1439 - 2 آذر 1396
ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 224667
تاریخ انتشار : 20 آبان 1396 11:33
تعداد مشاهدات : 40

تنبلانه ترین جمله دنیا از زبان شاگرد علامه طباطبایی

غلامحسین ابراهیمی دینانی، شاگرد علامه طباطبایی(ره) در مراسم بزرگداشت استاد فقید خود گفت: جمله «آزاد باش! هر کس حق دارد هر عقیده ای داشته باشد.» اگرچه ظاهری زیبا دارد اما تنبلانه ترین سخن دنیاست!

چکیده ای از سخنرانی دکتر ابراهیمی دینانی در نشست «روز جهانی فلسفه» و «بزرگداشت علامه طباطبایی»:

پیش از آن که درباره علامه صحبت کنم، درباره فلسفه سخن می گویم، زیرا این مجلس به مناسبت روز جهانی فلسفه و همچنین بزرگداشت علامه طباطبایی است و بنابراین سخن گفتن غیر از فلسفه حرام است.

*فلسفه مانند بمب هیدروژنی سهمناک است

فلسفه مخالفان زیادی دارد. متشرعان و عارفان مخالفان فلسفه اند و مردم و کوچه و بازار هم که فلسفه برایشان نان و آب ندارد. فلسفه دغدغه می خواهد مانند بمب هیدروژنی سخت و سهمناک است؛به خدا فلسفه خطرناک است.

*فلسفه رسیدن به واقعیت است

فلسفه به انسان متفکر نیز نیشتر می زند. تعاریف زیادی برای فلسفه وجود دارد از جمله «کانت» تعبیر خوبی برای فلسفه دارد و معتقد است فیلسوف باید ابتدا واقعیت را بشناسد، راه های واقعیت را بیابد و کارهایی را که باید برای رسیدن به واقعیت انجام داد شناسایی کند. اگر کسی همه این جواب ها را پیدا نکرد فیلسوف نیست.

*باید دانست که واقعیت چیست و کجاست

جمله ای در میان مردم رایج است که زیاد آن را شنیده ایم  فکر می کنم تنبلانه ترین جمله است. این جمله که «آزاد باش. هر کس حق دارد هر عقیده ای داشته باشد» حرف ظاهراً خوب، مدرن و صلح طلبانه ای به نظر می رسد اما تنبلانه ترین سخن ممکن است. باید دانست که واقعیت چیست و کجاست نه این که هرکس هر عقیده ای بخواهد داشته باشد.

*انسان متشرع به فلسفه نیاز دارد
هیچ گاه از فلسفه بی نیاز نخواهیم بود. حتی انسان متشرع به فلسفه نیاز دارد و باید بداند چرا باید متعبد بود. فلسفه همه جا حضور دارد و حضورش را اعلام می کند.

علم تلسکوپ را اختراع کرد تا با آن هزاران برابر دورتر از چشم انسان را ببیند، اما خود دیدن چیست؟ مساله ای فلسفی است. یک فیلسوف چینی چندهزار سال خواب دید پروانه ای است که روی گل ها می نشیند و سپس بیدار شد و دید یک چینی است. او از خود پرسید از کجا معلوم که من در واقع همان پروانه نباشم و اکنون در خواب هستم؟ فلسفه به چنین سوالاتی می پردازد.


 *فلسفه از نان شب واجب تر است
انسان بدون فلسفه نادان باقی می ماند. فلسفه جایگاه اشیا را مشخص می کند. اگر فلسفه ندانیم، چیزی از عالم نمی دانیم.


*علامه طباطبایی فیلسوف اعظم زمانه ما در حوزه اسلامی است
علامه فیلسوف اعظم زمانه ما در حوزه اسلامی است. زندگی او در سه شهر تبریز، نجف و قم از شهرهای سنتی و مذهبی دنیا خلاصه می شود.


* «آزادی و اندیشه عمیق» امتیاز علامه طباطبایی بوده است
در زمان علامه طباطبایی بودند استادانی که اسفار را خوب درس می دادند و تقریر می کردند، اما امتیاز علامه این ها نبود، اصلا علامه بیان درخور و حافظه خوبی نداشت اما آزادی و عمق اندیشه داشت. فلاسفه ای که در غرب درس خوانده اند اهمیت عمق و آزادی اندیشه را می دانند.


*بحث های که در جلسات علامه مطرح می شد نظیر نداشت
علامه با شاگردانش جلسات شبانه بسیاری داشت که هر جلسه در منزل یکی برگزار می شد. در این مجالس چای و بحث به راه بود و هر کس هم که می خواست سیگار می کشید، علامه هم زیاد سیگار می کشید. در این جلسات بحث هایی مطرح شدند که نظیر آنها را ندیده ام.


 *مرحوم علامه «عاطفی» بود
او به شاگردانش به لحاظ عاطفی توجه داشت. روزی فهمید که من شعر می گویم. آمد و از من پرسید که تو شعر می گویی و من جواب دادم بله. پاسخ داد خوب است که شعر می گویی اما الان نگو. دلیلش را پرسیدم و ایشان گفت که تو فلسفه می خوانی، ترس این دارم که ذهنت تخیلی تربیت شود.


 *علامه فقط فیلسوف نبود، عارف و فقیه بود
علامه تنها یک فیلسوف نبود، به طور نظری و عملی یک عارف و فقیه و اصولی تمام عیار بود. در آن دورانی که علامه درس فلسفه می گفت، بسیار با فلسفه مخالفت می کردند، اما او دوام آورد، زیرا محتاط بود و همچنین «تفسیر المیزان» بسیار به او کمک کرد که جایگاهش را در حوزه حفظ کند.


*علامه علاقه مند به درک چالش مدرنیته بود
علامه می خواست از زبان یک فیلسوف غربی مشکلات و چالش های غرب و مدرنیته را بداند. می خواست بفهمد در دنیا چه خبر است اما ما اکنون چنین دغدغه ای نداریم. علامه بسیار باعلاقه در این جلسات حضور می یافت.

همه آن هایی که در کلاس درس علامه بودند، جزوه هایی را از گفتار ایشان دارند و احتمالا این جزوه را در کتابی منتشر می کنم.

 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :

درباره علامه محمد حسین طباطبایی

علامه طباطبائی، فیلسوف، عارف، مفسر قرآن، فقیه و اسلام شناس قرن بود. مظهر جامعیت، اوج اندیشه، بلندای معرفت، ستیغ صبر و شکیبایی و سینه سینای اسرار اولیای الهی بود. زمین را هرگز قرارگاه خود نپنداشت؛ چشم به صدره المنتهی داشت و سرانجام در بامدادی حرن انگیز چهره از شیفتگان و مریدان خود مستور ساخت و آنان را که از شهد کلام و نسیم نگاه و فیض حضورش سرمست بودند در حسرتی ابدی باقی گذارد.
allameh@allametabatabaei.ir
021-81202451
تهران، بلوار کشاورز، خیابان شهید نادری، نبش حجت دوست، پلاک 12