علامه طباطبایی
شنبه - 2017 آگوست 19 - 27 ذيقعده 1438 - 28 مرداد 1396
ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 207142
تاریخ انتشار : 13 اردیبهشت 1396 16:22
تعداد مشاهدات : 327

فهرستی از آثار و کتاب های تالیفی علامه طباطبایی

مرحوم علامه طباطبایی(رحمه الله علیه) در طول حیات پربار خویش، آثار علمی بی بدیلی را به جهان اسلام تقدیم کرد که برخی به زبان عربی و پاره ای نیز به زبان شیرین فارسی است. معروف ترین اثر علمی این فیلسوف و اندیشمند بزرگ شیعی، تفسیر فخیم «المیزان فی تفسیر القرآن» است که به تعبیر بزرگان، از صدر اسلام تا کنون، مانند آن نوشته نشده است.


در این مختصر، مجال معرفی و تبیین هر یک از آثار تالیفی ایشان به طور مبسوط، فراهم نیست. لذا به ناچار، این مهم را به فرصت مقتضی موکول می کنیم تا ان شاء الله حق مطلب ادا گردد. در نوشتار حاضر تنها به فهرستی گذرا از آثار و کتاب های مرحوم علامه اشاره می کنیم و در پایان توضیحاتی فشرده پیرامون سه اثر برجسته آن مرحوم، بسنده می کنیم.

1.      تفسیر المیزان

2.      اصول فلسفه و روش رئالیسم

3.      حاشیه بر اسفار صدرالدین شیرازی

4.      سنن النبی (ص)

5.      مصاحبات با استاد کربن

6.      شیعه در اسلام

7.      حاشیه بر کفایه الاصول

8.      رساله در قوه و فعل

9.      رساله در اثبات ذات

10.  رساله در صفات

11.  رساله در افعال

12.  رساله در وسائط

13.  الانسان قبل الدنیا

14.  الانسان فی الدنیا

15.  الانسان بعد الدنیا

16.  رساله در نبوت

17.  رساله در ولایت

18.  رساله در مشتقات

19.  رساله در برهان

20.  رساله در مغالطه

21.  رساله در تحلیل

22.  رساله در ترکیب

23.  رساله در اعتبارات

24.  رساله در نبوت و مقامات

25.  منظومه در رسم خط نستعلیق

26.  علی والفلسفة الالهیه (به فارسی ترجمه شده است)

27.  قرآن در اسلام

28.  رساله در حکومت اسلامی، که به فارسی و عربی و آلمانی چاپ شده است.

29.  مقالات متعددی که در نشریات گوناگون مانند مکتب تشیع و درس هایی از مکتب اسلام و راهنمای کتاب و... به انتشار رسیده است.[1] 


تفسیر المیزان

علامه طباطبایی از سال ۱۳۷۴ق نوشتن تفسیر المیزان را آغاز کرد و تا سال ۱۳۹۲ آن را در ۲۰ جلد به زبان عربی به اتمام رساند. در این تفسیر از روشتفسیر قرآن به قرآن استفاده شده است و علاوه بر تفسیر آیات و بحث های لغوی در بخش هایی جداگانه با توجه به موضوع آیات مباحث روایی، تاریخی، کلامی، فلسفی، علمی و اجتماعی نیز دارد.[2] ترجمه این اثر به دو شکل منتشر شده است. نخست در ۴۰ جلد و سپس در ۲۰۰ جلد. این اثر توسط سید محمد باقر موسوی همدانی به فارسی ترجمه شده است.


تفسیر روایی البیان

علامه طباطبایی قبل از نوشتن تفسیر المیزان، در تبریز اقدام به نوشتن تفسیری با محوریت احادیث کردند. نام این تفسیر نیمه تمام تفسیر البیان فی الموافقة بین الحدیث و القرآن است و چنان که از یادداشت های مؤلف به دست می آید، ایشان در فاصله سال های ۱۳۶۴ ق تا ۱۳۶۹۹ق مشغول نوشتن این تفسیر بوده است. و احتمالا به علت ورود ارتش روسیه به تبریز و بحران های بعد ازآن این کتاب ناتمام مانده است.[3] این تفسیر چند سال بعد از درگذشت علامه منتشر شده و از اول قرآن تا پایان سوره یونس را دربرمی گیرد.


تعلیقه بر بحار الانوار

علامه طباطبایی معتقد بود که بحار الانوار بهترین دائرة المعارف شیعه در زمینه احادیث است؛ دارای یک فصل بندی مطلوب و توضیحات مناسب در ذیل احادیث است. ولی از آنجا که علامه مجلسی در مسائل فلسفی مسلط نبوده، گاه در توضیحاتی که درباره احادیث نوشته دچار اشتباه شده  است. به همین دلیل بنا شد در چاپ جدید بحارالانوار علامه طباطبایی نکاتی را در حاشیه بیافزاید. این کار تا اوایل جلد هفتم بحار انجام شد و کتاب با توضیحات او منتشر شد. ولی به دلیل این که نقدهای علامه بر نظریات علامه مجلسی خوشایند عده ای نبود و از طرفی علامه طباطبایی حاضر نشد از مواضع خود صرف نظر کند، این حاشیه نویسی ناتمام ماند.[4] موسسه الوفاء بیروت این تعلیقات را به همراه بحار الانوار چاپ کرده است.[5]


 پی نوشت:

1. دارالقرآن آیت الله علامه طباطبایی.

2.حسینی طهرانی، سید محمد حسین، مهرتابان، ص۶۳-۶۵.

3. رک: طباطبائی، تفسیر البیان فی الموافقة بین الحدیث و القرآن، ج۱، ص۲۴-۲۷.

4. حسینی طهرانی، مهرتابان، ص۵۵-۵۷.

5. بحارالانوار، جلد صفر(مقدمه)، ص ۱۱.

 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :

درباره علامه محمد حسین طباطبایی

علامه طباطبائی، فیلسوف، عارف، مفسر قرآن، فقیه و اسلام شناس قرن بود. مظهر جامعیت، اوج اندیشه، بلندای معرفت، ستیغ صبر و شکیبایی و سینه سینای اسرار اولیای الهی بود. زمین را هرگز قرارگاه خود نپنداشت؛ چشم به صدره المنتهی داشت و سرانجام در بامدادی حرن انگیز چهره از شیفتگان و مریدان خود مستور ساخت و آنان را که از شهد کلام و نسیم نگاه و فیض حضورش سرمست بودند در حسرتی ابدی باقی گذارد.
allameh@allametabatabaei.ir
021-81202451
تهران، بلوار کشاورز، خیابان شهید نادری، نبش حجت دوست، پلاک 12