علامه طباطبایی
سه شنبه - 2017 اکتبر 17 - 27 محرم 1439 - 25 مهر 1396
ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 203017
تاریخ انتشار : 2 اسفند 1395 12:43
تعداد مشاهدات : 275

آیه الله محمد صادقی تهرانی

محمد صادقی تهرانی (۱۳۰۵ - ۱۳۹۰ ه. ش) فقیه و مفسّر شیعی. وی محوریت علوم اسلامی را بر پایه قرآن می دانست و به نقد روش های متداول در حوزه های علمیه شیعی پرداخت. پیش از انقلاب، از مبارزین سیاسی بود و در سال ۱۳۴۱ش. به سبب سخنرانی تند در مسجد اعظم قم علیه محمدرضا پهلوی تحت تعقیب قرار گرفت.

معرفی شاگردان علامه طباطبایی

محمد صادقی تهرانی (۱۳۰۵ - ۱۳۹۰ ه. ش) فقیه و مفسّر شیعی. وی محوریت علوم اسلامی را بر پایه قرآن می دانست و به نقد روش های متداول در حوزه های علمیه شیعی پرداخت. پیش از انقلاب، از مبارزین سیاسی بود و در سال ۱۳۴۱ش. به سبب سخنرانی تند در مسجد اعظم قم علیه محمدرضا پهلوی تحت تعقیب قرار گرفت. او هفده سال در کشورهای عربستان، عراق و لبنان در کنار فعالیت های علمی، علیه حکومت پهلوی فعالیت می کرد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در برخی شهرها نماز جمعه برپا کرد اما بعد ها تا آخر عمر فقط به تألیف و تدریس مشغول شد. تفسیر سی جلدی «الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن و السنه» نوشته اوست.

زندگی نامه و تحصیلات

محمد صادقی تهرانی، در سال ۱۳۰۵ در تهران، متولد شد. پدرش شیخ رضا لسان المحققین (لسان الواعظین) خطیب و منبری بود. صادقی دوره دبستان و متوسطه را در مدارس جدید گذراند. دروس مقدماتی اسلامی را در مدرسه سپهسالار (قدیم) آغاز کرده و در درس اخلاق و تفسیرمحمدعلی شاه آبادی شرکت کرد. درس ها را در مدرسه مروی ادامه داد و در دروس شیخ محمد حسین زاهد؛ میرزا باقر آشتیانی، سید صدرالدین جزایری، میرزا مهدی آشتیانی، میرزا احمد آشتیانی، سید ابوالحسن رفیعی شرکت کرد.

صادقی تهرانی در دوره جوانی

در سال ۱۳۲۰ عازم قم شد و در فیضیه ساکن شد. در روزهای تعطیل به تهران رفته و در درس شاه آبادی شرکت می کرد. در درس فلسفه امام خمینی و فقه آیت الله بروجردی شرکت کرد. علامه طباطبایی نیز از استادانی بود که صادقی خود را متأثر از او می داند. به گفته خودش هشت ـ نه سال در درس تفسیر علامه شرکت کرده است.[۱]

تهرانی پس از ۱۰ سال سکونت در قم به تهران بازگشت و علاوه بر شرکت در درس سید احمد خوانساری به توصیه سید ابوالقاسم کاشانی در امتحان مدرسی دانشگاه شرکت کرد، همراه با مرتضی مطهری و مهدی حائری قبول شد. در دانشکده معقول و منقول، بدون حضور در کلاس و تنها با شرکت در امتحانات، چهار لیسانس حقوق، علوم تربیتی، فلسفه و فقه و سپس دکترای عالی معارف اسلامی با دفاع از رساله ستارگان از نظر قرآن در سال ۱۳۳۸۸ دریافت کرد. در همین دانشکده نیز سه سال به تدریس فلسفه اسلامی بر مبنای قرآن و سنت پرداخت.[۲] [۳]

اساتید

• محمدعلی شاه آبادی

• محمد حسین زاهد.

• میرزا باقر آشتیانی.

• سید صدرالدین جزایری.

• میرزا مهدی آشتیانی.

• میرزا احمد آشتیانی.

• سید ابوالحسن رفیعی

• سید روح الله خمینی

• سید حسین بروجردی

• سید محمد حسین طباطبایی[۴]

فعالیت های سیاسی

نجف، صادقی تهرانی در کنار امام خمینی. در تصویر شیخ مجتبی لنکرانی و شیخ نصرالله خلخالی نیز دیده می شوند.

پیش از انقلاب

• صادقی با آغاز نهضت ملی شدن صنعت نفت با سید ابوالقاسم کاشانی همکاری می کرد و در میان دانشجویان سخنرانی های علمی و سیاسی ایراد می نمود.[۵]

• به خاطر سخنرانی تند علیه محمدرضا پهلوی (سخنان تند علیه روحانیت در ۴ بهمن ۱۳۴۱ در جریان سفر به قم) در سالگرد درگذشت آیت الله بروجردی (۱۳۴۱ خورشیدی) در مسجد اعظم قم تحت تعقیب قرار گرفت و به عربستان سعودی گریخت.[۶]

• در مکه علاوه بر تبلیغ علیه حکومت ایران میان حجاج، به مناظره با علمای وهابی و تبلیغ مذهب شیعه پرداخت. فعالیت های سیاسی صادقی تهرانی در مکه به بازداشت و اخراجش به عراق انجامید.

اقامه نماز جمعه در سال ۱۳۵۸، مشهد.

• در عراق بیش از آنکه به تحصیل بپردازد، طی ده سال اقامتش در نجف به تدریس و پژوهش پرداخت، همچنین به فعالیت علیه حکومت شاهنشاهی ایران ادامه داد تا اینکه سرانجام با اخراج گسترده ایرانیان از عراق که پس از درگذشت آیت الله سید محسن حکیم در سال  ۱۳۴۹ آغاز شد، به بیروت کوچ کرد.

• صادقی تهرانی در لبنان نماز جمعه اقامه ‏کرد، با علمای اهل سنت، مسیحی، یهودی و دروزی بحث و مناظره داشت و با استدلال های قرآنی با آنها گفتگو می کرد. با شدت گرفتن جنگ داخلی لبنان، آن کشور را به قصد حجاز ترک و به مدت دو سال در مکه اقامت گزید. به علت برخی فعالیت های سیاسی به مدت دو هفته در شهربانی مکه بازداشت گردید و در نهایت از مسیر بیروت، جهت دیدار با امام خمینی روانه پاریس شد.[۷][۸]

پس از انقلاب

• با بازگشت امام خمینی به تهران، صادقی نیز پس از هفده سال که طی آن چهار بار غیاباً به اعدام محکوم شده بود، به ایران بازگشت. فعالیت او پس از انقلاب اسلامی ایران با برپایی نمازجمعه در تهران و شهرستان ها آغاز شد و خود، در مورد اقامه نماز جمعه در مشهد می گوید: «سرآمدش نمازجمعه اى بود که در پارک ملت مشهد مقدس در حضور حدود نیم میلیون نفر نمازگزار انجام شد، از تانک به عنوان منبر نمازجمعه و از تیربار  ضدهوائى به عنوان سلاح و از لباس کفن کامل استفاده کردم.»

• در دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه تهران هم نمازجمعه برگزار کرد تا اینکه امام خمینی، سید محمود طالقانی را به امامت جمعه تهران منصوب  کرد.

• صادقی تهرانی سپس در مسجد جمکران به برپایی نمازجمعه پرداخت تا آنکه از این کار هم کناره گرفت و با مشورت امام خمینی و «براى ریشه دار کردن نهضت و انقلاب قرآنى» به تدریس، تألیف و پژوهش های قرآنی پرداخت.[۹] صادقی تهرانی دلیل مخالفت برخی از دیدگاه هایش با آرای مشهور، مورد آزار برخی از افراد قرار گرفت و حتی درس وی برای مدتی تعطیل شد، به علاوه گرفتاری های دیگری نیز برای او پیش آمد.[۱۰]

• در پی سخنان رحیم مشایی رئیس دفتر محموداحمدی نژاد رئیس جمهور وقت جمهوری اسلامی ایران، در تاریخ ی ۲۲ / ۱۰ / ۱۳۸۸، در باره حضرت نوح، صادقی تهرانی اعلام کرد «ابقاء رحیم مشایی در هر سمتی، حرام است».[۱۱]

تأسیس جامعة علوم القرآن

صادقی تهرانی در سال ۱۳۵۸ با همکاری چند نفر از طلاب و شاگردانش موسسه جامعة علوم القرآن را تأسیس و به پژوهش های قرآنی پرداخت. هدف این موسسه، انقلاب علمی قرآنی در همه ابعاد مادی و معنوی مسلمانان اعلام شد و کوشید قرآن را از مهجوریت فراگیر درآورد.[۱۲]

آثار

• الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن والسنه۳۰ جلد.

• التفسیر الموضوعی بین الکتاب والسنه ۳۰ جلد.

• الفقه المقارن بین الکتاب والسنه ۸ جلد.

• رسول الاسلام فی الکتب السماویه.

• حوار بین الالهیین و المادیین.

• عقائدنا.

• فتیاتنا.

• المناظرات.

• المسافرون.

• المقارنات.

• أین الکراسه.

• مقارنات فقهیه.

• غوص فی البحار.

• علی و الحاکمون.

• علی شاطیءالجمعه.

• تاریخ الفکر و الحضاره.

• حوار بین اهل الجنه و النار.

• الفقهاء بین الکتاب و السنه.

• البلاغ فی تفسیر القرآن بالقرآن.

• شذرات الوسائل و الوافی المخطوط.

• لماذا نصلی و متی نقصر من الصلاه؟

• لماذا انتصرت اسرائیل و متی تنهزم؟

• تبصره الفقهاء بین الکتاب و السنه.

• تبصره الوسیله بین الکتاب و السنه.

• اصول الاستنباط بین الکتاب و السنه.

• أین الکراسه.

• بشارات عهدین.

• ستارگان از دیدگاه قرآن.

• اسرار، مناسک و ادله حج.

• انقلاب اسلامی ۱۹۲۰ عراق.

• آفریدگار و آفریده.

• حکومت قرآن.

• نماز جمعه.

• دعاهای قرآنی.

• حکومت مهدی.

• فقه گویا.

• آیات رحمانی.

• خاتم پیامبران.

• مفسدین فی الارض.

• سپاه نگهبانان اسلام.

• برخورد دو جهان بینی.

• گفتگویی در مسجدالنبی.

• ماتریالیسم و متافیزیک.

• قرآن و نظام آموزشی حوزه.

• رساله توضیح المسائل نوین.

• مسیح از نظر قرآن و انجیل.

• قضاوت از دیدگاه کتاب و سنت.

• حکومت صالحان یا ولایت فقیهان.

• پیروزی اسرائیل چرا و شکست آن کی؟

• مفت خواران از دیدگاه کتاب و سنت.

• پرسش و پاسخهای احکام قضایی بر مبنای قرآن.

• مسافران (نگرشی جدید بر نماز و روزه مسافر).

• تاریخ اندیشه وتمدن.

• علی و زمامداران.

• ترجمان وحی (ترجمه فارسی قرآن کریم).

• طلاق از دیدگاه کتاب و سنت.

• نقدی بر دین پژوهی فلسفه معاصر.

• وصیت و ارث از دیدگاه کتاب و سنت.

• حقوق بانوان از دیدگاه کتاب و سنت.

• اقتصاد و تجارت از دیدگاه کتاب و سنت.

• روزه (خودساری) از دیدگاه کتاب و سنت.

• اجتهاد و تقلید از دیدگاه کتاب و سنت.

• مالیاتهای اسلامی از دیدگاه کتاب و سنت.

• ازدواج و زناشویی از دیدگاه کتاب و سنت.

• طهارت (پاک و نجس) از دیدگاه کتاب و سنت.

• طهارت (وضو-غسل-تیمم) از دیدگاه کتاب و سنت.

• گناهان کبیره و صغیره از دیدگاه کتاب و سنت.

• خوردنی ها و آشامیدنی ها از دیدگاه کتاب و سنت.

• ترجمان فرقان (تفسیر مختصر قرآن کریم فارسی ۵ جلدی).[۱۳]

تفسیر قرآن به قرآن

نوشتار اصلی: الفرقان فی تفسیر القرآن (کتاب)

 

الفرقان فی تفسیر القرآن

نامه تمجید علامه طباطبایی از تفسیر فرقان

الفرقان فی تفسیر القرآن کتاب تفسیر سی جلدی اوست. نویسنده در مقدمه تفسیر تاکید می کند که بایسته ترین روش تفسیری، شیوه تفسیر قرآن با قرآن است. وی می نویسد: «همه شیوه های تفسیری نادرست است، جز شیوه تفسیر قرآن با قرآن و این همان شیوه تفسیر پیامبر (ص) و امامان (ع) است. بر مفسّران لازم است که این روش تفسیری را از معلمان معصوم فراگیرند و در تفسیر آیات به کار بندند.» در مجالی دیگر می نویسد: «روش های تفسیری، از دو حالت بیرون نیستند؛ یا تفسیر قرآن با قرآن هستند و یا تفسیر قرآن با رأی».[۱۴]

علامه طباطبائی در یادداشتی تفسیر فرقان را موجب روشنی چشم و مایه افتخار معرفی می کند.[۱۵]

روش پژوهشی

• صادقی قرآن و سنت (بر محور کتاب) را پایه اصول استنباط فقهی و دلائل قطعی و معصوم می داند. از دیدگاه وی کتاب و سنت، بر هم تطابق دارند و محور احکام  اخلاقی، عقیدتی، فردی، اجتماعی، عبادی، سیاسی و... فقط قرآن و در رتبه دوم، سنت منطبق بر محور وحی قرآنی است. و بر حسب نصوص، فقط کتاب الله، دلیل است؛ هم مشرِّع و هم دلیل شرعی است. بدین شیوه، بقیه مبانی استدلال و استنباط فقهی مشهور شیعه و اهل سنت از جمله؛ عقل، اجماع، شهرت، سیره، خبر واحد ظنی، قیاس و استحسان و استصلاح و...) را با استدلال به قرآن، مردود می داند.[۱۶]

• از دیدگاه صادقی تفکر دینی به علت مبتنی بودن زیاد آن به منقولات حدیثی، ضدیت های فراوانی با نصوص قرآن دارد.[۱۷]

• صادقی پس از قرآن به جز صحیفه سجادیه، مصباح الشریعه از امام صادق(ع) و اغلب نهج البلاغه، سایر منابعِ حدیثی شیعه و سنی را نمی پذیرد و آنها را مملو از اوهام و خرافات و جعلیات جاهلانه یا عامدانه می داند.[۱۸] رسول جعفریان افراطی ترین نوع بی اعتنایی به حدیث را در آثار صادقی تهرانی معرفی کرده و معتقد است: این روش در تاریخ فقه شیعه و سنی بی سابقه است.[۱۹]

• صادقی به جز آنکه می کوشد تا استدلال های خود را تماما قرآنی کند به نوعی خردگرایی باور دارد و بر این عقیده است که مقلد نیز می باید به طول مستدل با براهینی که برای او قانع کننده باشد مبانی احکام و فتاوا را بداند و بفهمد و از تقلید کوکورانه بپرهیزد.[۲۰]

• صادقی معتقد بود: فلسفه گذشته از ضدیت زیادی که با قرآن دارد روایتی غیرمعصومانه از خداوند ارائه می دهد و باید بر محور کتاب و سنت قطعیه سامان یابد.[۲۱]

• از دیدگاه صادقی تهرانی اکثر مطالب موجود در کتب اصولی رایج در حوزه های علمیّه، اصلی اسلامی ندارد، بلکه تناقضاتی بیش نیست و با تناقضات و مقدّمات آشفته هرگز نمی توان به اسلام اصیل راه پیدا کرد.[۲۲]

• صادقی تهرانی معتقد است: اسلام ناب محمّدی (ص) هرگز از فقه جواهریِ سنّتی بدست نمی آید بلکه اسلام ناب، فقط اسلامی است که از قرآن کریم و عرضه احادیث و اقوال بر قرآن و نیز از حدیث، اجماع و شهرتِ غیر مخالف با قرآن به دست می آید و هر چیزی به عنوان دین از غیر این راه به دست آید، بدعت است.[۲۳]

برخی دیدگاه های خاص تهرانی

• تنها تبعیت از فقیه اعلم اتقای قرآنی، صحیح است.

• فقیه اعلم می تواند زن باشد یا مرد. (رهبری غیر از مرجعیت است. بر زن جایز نیست که رهبر سیاسی باشد.)

• توهّم وحدت وجود خالق و مخلوق، برگرفته از عرفان نظریِ خلافِ قرآن است.

• میانگین بلوغ در مورد نماز برای پسر و دختر نوعاً از ابتدای۱۰ سالگی قمری است و میانگین بلوغ برای روزه داری ـ که معیار آن توانایی جسمی است ـ برای پسر و دختر نوعاً از ابتدای ۱۳۳ سالگی قمری می باشد.

• اگر در یک بشکه آب لیمو یا یک حلب روغن و یا دیگ پلو، فضلهٔ موشی دیده شود هرگز کلّ آن ها محکوم به نجاست نیست بلکه فقط واجب است فضله را از آب لیمو  یا روغن خارج کنند و همچنین اگر فضله را با یک قاشق برنج از اطراف آن بردارند کافی است.

• خوردن هر چیز مست کننده ـ حتّی یک قطره از آن ـ حرام است، ولی پاک است.

• بدن انسان، پاک است؛ اگر چه کافر، مشرک و ملحد باشد، ولی افکار و روح اینان پلید و نجس است.

• در وضو، شستن دست از آرنج تا سر انگشتان و بالعکس به هر کیفیتی صحیح است؛ ولی شستن آن از آرنج به سمت سر انگشتان، مستحبّ است.

• با حضور دو نفر اقامهٔ نماز عید فطر و قربان به جماعت واجب است و اگر هم انسان، تنها باشد اقامهٔ نماز عید فطر و قربان بر او واجب است.

• نماز تحت هیچ شرائطی در هیچ کجای دنیا در مسافرت های دور و یا نزدیک شکسته نمی شود.

• اگرچه استعمال دخانیات (مانند سیگار و قلیان) حرام است، ولی مبطل روزه نیست.

• خروج زن از خانه، بدون اجازه شوهرش ـ تا زمانی که با حقوق زناشویی منافات نداشته باشدـ جایز است.

• انواع کلاغ و خرگوش حلال گوشت می باشند.

• هر عملی که به عنوان عزاداری امام حسین (ع) به بدن انسان ضرر برساند حرام است.

• بیت المال باید برای عموم مسلمین بطور عادلانه مصرف شود و خرج آن برای عدّه ای خاص، حرام است. مثلاً صرف پول های میلیاردی برای فوتبال و ورزش هایی مانند شطرنج، قطعاً حرام است.

• سیادت فقط از طرف پدر نیست بلکه از طرف مادر هم قابل انتقال است و حتّی سیادت از طرف مادر، انتسابش مهم تر است.

• عالم ذر قبل از خلقت انسان وجود نداشته است و آیه ۱۷۲ سوره اعراف هیچ دلالتی بر این موضوع ندارد.[۲۴]

نگرش های سیاسی

• صادقی انقلاب بهمن ۱۳۵۷ را صرفا به پدیده ای سیاسی تقلیل می داد و خواهان گسترش ابعاد علمی انقلاب بر محوریت قرآن بود. [۲۵]

• صادقی علی رغم حقی که به زنان جهت مشارکت در فعالیت های اجتماعی و سیاسی می دهد، اعتقادی به صلاحیت آنان جهت تصدی ولایت عامه ندارد. از نظر او زعامت سیاسی مختص مردان است و زنان تنها در اجرای بعضی از قوانین مادون ولایت عامه، حق مشارکت دارند. بر این مبنا شرکت زنان در انتخابات را می پذیرد، قضاوت و مرجعیت فتوا برای زنان را جایز می داند و فتاوای خاص دیگری نیز دارد.[۲۶]

• از دیدگاه او در زمان غیبت امام زمان (عج)، رهبری سیاسی جامعه اسلامی باید زیر نظر شورای فقیهان اعلمِ و اعدل، بر مبنای قرآن و سنّت ثابته باشد.[۲۷] صادقی معتقد است: «فقیه دارای سه منصب افتاء، قضاء  و رهبری سیاسی است. در افتاء و رهبری سیاسی که هر دو مربوط به تمامی امت است راهی درست به جز شورای فقیهان درجه اول نیست و در منصب قضاء، این شوراست که خطاهای قضاوت را تقلیل می دهد و قاضی را در موارد خطا از اتهام خودرأیی و جانبداری و خودکامگی به دور می سازد. ما نه از کتاب و نه سنت دلیل قاطع و حتی مظنون بر ولایت مطلقه فقیه به معنی اولویت بر نوامیس مسلمین نداریم.»[۲۸]

درگذشت

پوستر همایش بیداری قرآنی که ۱۵ اسفند ماه ۱۳۹۲در دانشگاه مفید برگزار شد.

محمد صادقی تهرانی در اول فروردین ۱۳۹۰ در قم درگذشت، یکی از شاگردانش بر وی نماز خواند و در روز سوم فروردین در قبرستان باغ بهشت شهر قم به خاک سپرده شد. آیت الله خامنه ای در پیام تسلیتی که خطاب به مهدی مصطفوی قائم مقام وقت وزارت امور خارجه و داماد صادقی صادر کرده بود از صادقی به عنوان عالمی متفکر یاد کرد.[۲۹]

همایش بیداری قرآنی

روز پنج شنبه ۱۵ اسفند ماه ۱۳۹۲ش. همایشی با عنوان بیداری قرآنی با محوریت بررسی اندیشه های قرآنی صادقی تهرانی در دانشگاه مفید قم برگزار شد.[۳۰] گروهی از مخالفین وی این جلسه را به تنش کشاندند.

پانویس

1.  گفت و گو با آیت الله دکتر محمّد صادقی تهرانی، مجله بینات شماره ۳۰ تابستان ۱۳۸۰.

2.  فراتی، روحانیت و تجدد، ص ۳۸۷

3.  پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله صادقی تهرانی.

4.  پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله صادقی تهرانی

5.  فراتی، روحانیت و تجدد، ص ۳۷۸

6.  گفت و گو با آیت الله دکتر محمّد صادقی تهرانی، مجله بینات شماره ۳۰ تابستان ۱۳۸۰.

7.  زندگینامه خودنوشت آیت الله دکتر محمد صادقی تهرانی، سایت فقیه قرآنی.

8.  فراتی، روحانیت و تجدد، ص ۳۷۸

9.  زندگینامه خودنوشت آیت الله دکتر محمد صادقی تهرانی، سایت فقیه قرآنی.

10.  فراتی، روحانیت و تجدد، ص ۳۸۹ ـ ۳۸۸

11.  رادیو زمانه.

12.  فراتی، روحانیت و تجدد، ص ۳۸۹

13.  پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله دکتر صادقی تهرانی.

14.  محمد رضا امین، مجله پژوهش های قرآنی پاییز و زمستان ۱۳۷۵، شماره ۷ و ۸ از صفحه ۲۸۲ تا ۳۰۵.

15.  تمجید علامه طباطبایی از تفسیر فرقان

16.  صادقی تهرانی، محمد - فقه گویا - نقد و بررسی فقه سنتی - ص ۱۹ - انتشارات امید فردا ۱۳۸۰.

17.  فراتی، روحانیت و تجدد، ص ۳۸۹

18.  فراتی، روحانیت و تجدد، ص ۳۹۱ـ۳۹۰

19.  جعفریان، جریان ها و جنبش های مذهبی ـ سیاسی ایران، ص 363

20.  فراتی، روحانیت و تجدد، ص ۳۹۰

21.  فراتی، روحانیت و تجدد، ص ۳۹۵

22.  «سیری در برخی فتاوای فقهی، تفسیری، سیاسی، اعتقادی و اجتماعی»

23.  «سیری در برخی فتاوای فقهی، تفسیری، سیاسی، اعتقادی و اجتماعی»

24.  «سیری در برخی فتاوای فقهی، تفسیری، سیاسی، اعتقادی و اجتماعی»

25.  فراتی، روحانیت و تجدد، ص ۳۸۹

26.  فراتی، روحانیت و تجدد، ص ۴۱۴ـ۴۱۲

27.  «سیری در برخی فتاوای فقهی، تفسیری، سیاسی، اعتقادی و اجتماعی»

28.  صادقی تهرانی، حکومت صالحان یا ولایت فقیه، نسخه الکترونیک. ص ۸۴.

29.  سایت دفتر آیت الله خامنه ای.

30.  خبرگزاری ایرنا.

منابع

• گفت و گو با آیت الله دکتر محمّد صادقی تهرانی، مجله بینات شماره ۳۰ تابستان ۱۳۸۰.

• زندگینامه خودنوشت آیت الله دکتر محمد صادقی تهرانی، سایت فقیه قرآنی.

• صادقی تهرانی، محمد - فقه گویا - نقد و بررسی فقه سنتی، انتشارات امید فردا ۱۳۸۰.

• صادقی تهرانی، حکومت صالحان یا ولایت فقیه، نسخه الکترونیک. ص ۸۴.

• محمد رضا امین، مجله پژوهش های قرآنی پاییز و زمستان ۱۳۷۵، شماره ۷ و ۸.

• فراتی، عبدالوهاب، روحانیت و تجدد با تاکید بر جریان های فکری سیاسی حوزه علمیه قم، پژوهشکده علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ۱۳۸۹ش.

• جعفریان، رسول، جریان ها و جنبش های مذهبی سیاسی ایران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، ۱۳۸۰ش.

• «سیری در برخی فتاوای فقهی، تفسیری، سیاسی، اعتقادی و اجتماعی» آیت الله صادقی تهرانی.

• سایت دفتر آیت الله سیدعلی خامنه ای.

• خبرگزاری جمهوری اسلامی.

 

 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :

درباره علامه محمد حسین طباطبایی

علامه طباطبائی، فیلسوف، عارف، مفسر قرآن، فقیه و اسلام شناس قرن بود. مظهر جامعیت، اوج اندیشه، بلندای معرفت، ستیغ صبر و شکیبایی و سینه سینای اسرار اولیای الهی بود. زمین را هرگز قرارگاه خود نپنداشت؛ چشم به صدره المنتهی داشت و سرانجام در بامدادی حرن انگیز چهره از شیفتگان و مریدان خود مستور ساخت و آنان را که از شهد کلام و نسیم نگاه و فیض حضورش سرمست بودند در حسرتی ابدی باقی گذارد.
allameh@allametabatabaei.ir
021-81202451
تهران، بلوار کشاورز، خیابان شهید نادری، نبش حجت دوست، پلاک 12